Wat is peakshaving?
Peakshaving is het afvlakken van pieken in je elektriciteitsverbruik. In plaats van korte momenten met zeer hoog stroomverbruik, spreid je het verbruik gelijkmatig over de dag. Een thuisbatterij maakt dit mogelijk door tijdens piekbelasting stroom te leveren uit de batterij, zodat je minder van het net hoeft af te nemen. Het resultaat: lagere netkosten, minder belasting van je aansluiting, en een stabieler energiesysteem.
Waarom wordt peakshaving steeds relevanter?
De Nederlandse overheid en netbeheerders werken aan een nieuw tariefsysteem dat niet alleen kijkt naar hoeveel stroom je verbruikt, maar ook naar wanneer en hoeveel tegelijk. Dit capaciteitstarief betekent dat je betaalt voor de maximale belasting die je op enig moment van het net vraagt. Hoe hoger je piekverbruik, hoe meer je betaalt.
Dit is vergelijkbaar met hoe zakelijke aansluitingen al jaren worden afgerekend: niet alleen per kWh maar ook per kW piekvermogen. Voor huishoudens is dit nieuw, maar de transitie is ingezet. Met de groeiende elektrificatie van verwarming (warmtepompen), mobiliteit (laadpalen) en koken (inductie) nemen de pieken in huishoudelijk verbruik sterk toe.
Een typisch geëlektrificeerd huishouden kan pieken bereiken van 10-15 kW wanneer de warmtepomp, laadpaal, inductiekookplaat en wasdroger tegelijk draaien. Bij het huidige tariefsysteem maakt het niet uit of je die 15 kW vijf minuten of vijf uur gebruikt. Bij een capaciteitstarief betaal je extra voor die piek, ongeacht de duur.
Hoe helpt een thuisbatterij bij peakshaving?
Een thuisbatterij met peakshaving-functie monitort continu je netafname. Zodra het verbruik boven een ingesteld maximum komt (bijvoorbeeld 4 kW), springt de batterij bij en levert het verschil. Je netafname blijft daardoor onder de drempel, terwijl je apparaten gewoon op vol vermogen draaien.
Een voorbeeld: je warmtepomp trekt 3 kW, je laadpaal 7,4 kW en je kookplaat 2 kW. Totaal: 12,4 kW. Met een peakshaving-drempel van 4 kW levert de batterij 8,4 kW en trek je slechts 4 kW van het net. Later, wanneer het verbruik weer daalt, laadt de batterij rustig op vanuit het net of je zonnepanelen.
Het resultaat is een vlakke lijn in je netafname, zonder pieken. Bij een capaciteitstarief scheelt dit direct in je maandelijkse kosten. En het ontlast je hoofdaansluiting, waardoor je met een kleinere (goedkopere) netaansluiting toe kunt.
Hoeveel kun je besparen met peakshaving?
De besparing hangt af van de structuur van het capaciteitstarief en de hoogte van je pieken. Laten we rekenen met een scenario dat naar verwachting realistisch is voor de komende jaren:
Stel, het capaciteitstarief bedraagt 5-10 euro per maand per kW piekbelasting boven een bepaalde basisdrempel. Een huishouden dat regelmatig pieken van 12 kW bereikt in plaats van 4 kW betaalt dan 8 kW x 7,50 euro = 60 euro per maand extra. Met peakshaving via een thuisbatterij die de piek afvlakt naar 4 kW, bespaar je die 60 euro per maand, oftewel 720 euro per jaar.
Dit is een indicatieve berekening. De exacte tariefstructuur wordt nog definitief vastgesteld door de ACM (Autoriteit Consument en Markt). Maar de trend is duidelijk: hoe beter je je pieken beheert, hoe voordeliger je uit bent.
Naast het capaciteitstarief biedt peakshaving nog een voordeel: je kunt mogelijk een kleinere netaansluiting behouden of kiezen. Een 3x25A aansluiting in plaats van 3x35A scheelt al 100-200 euro per jaar aan vaste aansluitkosten.
Welke batterijcapaciteit heb je nodig?
Voor effectieve peakshaving is niet zozeer de opslagcapaciteit (kWh) bepalend, maar het vermogen (kW) dat de batterij kan leveren. Een piek van 10 kW afvlakken naar 4 kW vereist een batterij die continu 6 kW kan ontladen.
De benodigde capaciteit hangt af van de duur van de piek. Als je avondpiek (koken + warmtepomp + EV laden) drie uur duurt met een gemiddeld overschot van 5 kW boven je drempel, heb je 15 kWh aan bruikbare batterijcapaciteit nodig. In de praktijk volstaat vaak een batterij van 10-15 kWh voor huishoudelijke peakshaving.
Let bij de keuze van een batterij specifiek op het maximale ontlaadvermogen. Niet elke batterij kan hoge vermogens leveren. Een batterij van 10 kWh die slechts 3 kW kan ontladen, is ongeschikt voor peakshaving bij een piek van 12 kW. Kies een systeem met minimaal 5 kW continu ontlaadvermogen, liefst 8-10 kW voor volledig geëlektrificeerde huishoudens.
Peakshaving voor bedrijven
Voor zakelijke gebruikers is peakshaving al jaren relevant omdat zij al langer afgerekend worden op piekbelasting. Bedrijven met grote machines, laadpleinen voor elektrische voertuigen, of productieprocessen met wisselende belasting profiteren direct van peakshaving met batterijopslag.
De business case voor bedrijven is vaak sterker dan voor particulieren. Een bedrijf dat zijn contractvermogen kan verlagen van 200 kW naar 100 kW bespaart duizenden euro’s per jaar aan netkosten. De investering in een bedrijfsbatterij van 100-200 kWh verdient zich dan binnen 3-5 jaar terug.
Daarnaast helpt peakshaving bedrijven die willen uitbreiden maar tegen netcongestie aanlopen. Als de netbeheerder geen extra capaciteit kan leveren, is een batterij de oplossing om binnen de bestaande aansluiting meer te doen.
Combinatie met andere functies
Het mooie van een thuisbatterij is dat peakshaving slechts een van de functies is. Dezelfde batterij kan ook:
Zelfverbruik maximaliseren: overdag laden met zonnestroom, ’s avonds ontladen voor eigen gebruik. Tariefoptimalisatie: laden bij goedkope uurprijzen, ontladen bij dure uurprijzen. Noodstroom: je huis voeden bij een stroomuitval. Al deze functies werken parallel en versterken elkaar. Een slim energiemanagementsysteem combineert ze automatisch voor het maximale financiele voordeel.
Technische vereisten
Voor effectieve peakshaving moet je batterijsysteem aan enkele technische vereisten voldoen:
Snelle responstijd: de batterij moet binnen milliseconden reageren op een stijgend verbruik. Moderne inverter-batterij systemen reageren binnen 50-200 ms, wat ruim voldoende is.
Meetpunt op de netaansluiting: er moet een CT-klem of slimme meter-interface geinstalleerd zijn die de netafname realtime meet. Op basis van dit signaal bepaalt het systeem wanneer en hoeveel de batterij moet leveren.
Voldoende ontlaadvermogen: zoals eerder benoemd, minimaal 5-10 kW voor een volledig geëlektrificeerd huishouden. Check de specificaties van het batterijsysteem specifiek op het continue ontlaadvermogen, niet het piekvermogen.
Slimme software: niet alle batterijsystemen ondersteunen peakshaving als functie. Sommige systemen zijn puur ontworpen voor zelfverbruik-optimalisatie. Check bij aanschaf of peakshaving als modus beschikbaar is en of het drempelvermogen instelbaar is.
Voorbereid op de toekomst
Het capaciteitstarief komt eraan, de vraag is niet of maar wanneer. Door nu al een thuisbatterij met peakshaving-functie te installeren, bereid je je voor op deze verandering en profiteer je in de tussentijd al van de andere voordelen: zelfverbruik, tariefoptimalisatie en noodstroom.
Bij Lumina Charge installeren we batterijsystemen die standaard uitgerust zijn met peakshaving-functionaliteit. We dimensioneren het systeem op basis van je verwachte piekbelasting en configureren de optimale drempel. Zo ben je klaar voor het capaciteitstarief zonder dat je er straks een aparte investering voor hoeft te doen.
